Javna rasprava o Nacrtu uredbe o proglašenju i studiji zaštite Spomenika prirode „Bigrena akumulacija kod manastira Tumane”
U Golupcu je 12. decembra održana javna rasprava o Nacrtu uredbe o proglašenju i studiji zaštite Spomenika prirode „Bigrena akumulacija kod manastira Tumane”. Javnu raspravu su vodili predstavnici Ministarstva za zaštitu životne sredine na čelu sa Jasminom Jović, pomoćnicom ministarke. Ispred Eparhije braničevske, kao predloženog Upravljača, govorio je Nenad Jevtić, kao budući predstavnik upravljača Prirodna dobra Eparhije braničevske D.O.O. koja će na inicijativu Eparhije biti formirana kao zaseban Upravljač. Prisustvovali su i predstavnici ostalih zainteresovanih strana, među kojima je i manastir Tumane. Studiju zaštite Spomenika prirode „ Bigrena akumulacija kod manastira Tumane” predstavila je dr Marina Ilić, dipl. geograf, stručni saradnik Zavoda za zaštitu prirode Srbije. Spomenik prirode „Bigrena akumulacija kod manastira Tumane” nalazi se u severoistočnom delu centralne Srbije i obuhvata područje na teritoriji opštine Golubac, na površini od 56,14 ha, sa režimom zaštite II i III stepena. Temeljnu vrednost prirodnog dobra predstavlja bigrena akumulacija, geomorfološko-hidrološki objekat površinskog reljefa, sa pratećim biljnim pokrivačem. Posebno su karakteristične sekundarne šupljine u bigru, od kojih je jedna ovakva šupljina, jedinstvena ovog tipa u Srbiji, isposnica Svetog Zosima Tumanskog. U flori zaštićenog područja dominiraju bukove i grabove šume, ali se takođe mogu naći i vrste drveća koje su kategorisane kao retke poput planinskog bresta i koje su kategorisane kao retke i ugrožene poput javora mleča, divlje trešnje i belog jasena. Pored toga, na zaštićenom području evidentirana je i jedna zaštićena drvenasta biljka, srebrna lipa. Javni uvid u navedena dokumenta je u toku i moguće ga je obaviti do 28. 12. 2025. godine.
ODRŽANA JAVNA RASPRAVA O PROGLAŠENJU PREDELA IZUZETNIH ODLIKA „POVLEN I KANJON SUŠICE”
U Kosjeriću i Valjevu je 7. novembra održana javna rasprava o Nacrtu uredbe o proglašenju i studiji zaštite Predela izuzetnih odlika „Povlen i kanjon Sušice”. Javnu raspravu su vodili predstavnici Ministarstva zaštite životne sredine Republike Srbije, a među učesnicima bili su i predstavnici Zavoda za zaštitu prirode Srbije i JP ,,Srbijašume”, kao i fizička i pravna lica zainteresovana za ovu temu. Studiju zaštite Predela izuzetnih odlika „Povlen i kanjon Sušice” predstavila je Biljana Krsteski, načelnik odeljenja Zavoda za zaštitu prirode Srbije. Predeo izuzetnih odlika „Povlen i kanjon Sušice” nalazi se u zapadnom delu Srbije i obuhvata područje na teritoriji grada Valjeva i opštine Kosjerić, na površini od 4.117, 29 ha, sa režimom zaštite I, II i III stepena. Na teritoriji grada Valjeva obuhvata katastarske opštine Brezovice, Donje Leskovice, Taor, Sušica i Vujinovača, dok na teritoriji opštine Kosjerić obuhvata katastarsku opštinu Makovište I. Područje se odlikuje izuzetnim geološkim, hidrološkim, šumskim i pejzažnim vrednostima, kao i bogatstvom flore i faune koje predstavljaju značajan prirodni resurs regiona. Javni uvid u navedena dokumenta je u toku i moguće ga je obaviti do 19. novembra 2025. godine.
Javni uvid i javna rasprava PIO Povlen i kanjon Sušice
Predeo izuzetnih odlika „Povlen i kanjon Sušice”, se nalazi u zapadnom delu Srbije, i obuhvata teritoriju grada Valjeva sa katastarskim opštinama Brezovice, Donje Leskovice, Sušica, Vujinovača, Taor i na teritoriju opštine Kosjerić sa katastarskom opštinom Makovište I. Predeo izuzetnih odlika „Povlen i kanjon Sušice” iznosi 4117 ha 28 ar 91 m2, od čega je 270,08 ha (6,56%) u državnom vlasništvu, 2438,01 ha (59,21%) u privatnom vlasništvu, 2,36 ha (0,06%) u društvenom vlasništvu i u javnom vlasništvu 1676,92 ha (40,73%), od čega je I stepenom obuhvaćeno 6,72% ukupno zaštićene površine (296 ha 82 ar 14 m2), II stepenom obuhvaćeno 11,12% ukupno zaštićene površine (491 ha 45 ar 98 m2) i III stepenom 76,36% (3329 ha 00 ar 79 m2) ukupne površine područja Predela izuzetnih odlika „Povlen i kanjon Sušice”. JAVNI UVID O NACRTU UREDBE O PROGLAŠENJU I STUDIJI ZAŠTITE PREDELA IZUZETNIH ODLIKA „POVLEN I KANJON SUŠICEˮ, ODRŽAĆE SE U TRAJANJU OD 20 DANA, OD 31. OKTOBRA 2025. GODINE DO 19. NOVEMBRA 2025. GODINE. Nacrt uredbe o proglašenju Predela izuzetnih odlika „Povlen i Kanjon Sušiceˮ i studija zaštite sa kartografskom dokumentacijom (u daljem tekstu: dokumenti o zaštiti), koje je na osnovu ovlašćenja shodno čl. 102. i 103. Zakona o zaštiti prirode, izradio Zavod za zaštitu prirode Srbije, Beograd, biće izloženi na javni uvid svakog radnog dana od 1000 do 1300 časova u prostorijama Ministarstva zaštite životne sredine, Beograd, Ulica Omladinskih brigada 1, soba 668 i Zavoda za zaštitu prirode Srbije, Ulica Japanska 35, 11070 Novi Beograd, na Portalu E-uprave, na sajtu Ministarstva zaštite životne sredine i na sajtu Zavoda za zaštitu prirode Srbije. Fizička i pravna lica mogu u toku trajanja javnog uvida, zaključno sa 19. novembrom 2025. godine, dostaviti u pisanoj formi primedbe na dokumenta o zaštiti Ministarstvu zaštite životne sredine: – poštom ili na pisarnicu, sa naznakom PIO „POVLEN I KANJON SUŠICEˮ – Javni uvid o zaštiti, – elektronskim putem na e-mail adresu lidija.stevanovic@eko.gov.rs 2. JAVNA RASPRAVA O DOKUMENTIMA O ZAŠTITI održaće se 7. novembra 2025. godine -sa početkom u 10.00 časova u prostorijama opštine Kosjerić, Ulica Olge Grbić 10 i – sa početkom u 12.30 časova u prostorijama Gradske uprave grada Valjeva (I sprat, sala skupštine), Ulica Karađorđeva 64. U okviru javne rasprave biće razmatrane primedbe dostavljene tokom javnog uvida. Javnu raspravu vodi Ministarstvo zaštite životne sredine. U javnoj raspravi učestvuju fizička lica i predstavnici pravnih lica koji su podneli primedbe u pisanom obliku u toku trajanja javnog uvida, koji usmeno mogu obrazložiti podnete primedbe. O svakoj podnetoj primedbi obrađivač dokumenata o zaštiti javno iznosi svoj stav. 3. IZVEŠTAJ O IZVRŠENOM JAVNOM UVIDU I JAVNOJ RASPRAVI biće objavljen na internet stranici Ministarstva zaštite životne sredine i Zavoda za zaštitu prirode Srbije. Nacrt_uredbe_o_proglašenju_PIO Povlen i kanjon Sušice Opis_granica_PIO Povlen i kanjon Sušice PIO Povlen i kanjon Sušice_karta_Uredba
Izveštaj o obavljenom javnom uvidu i javnoj raspravi nacrta uredbe o proglašenju i studiji zaštite SRP „Zlatar”
Izveštaj javni uvid i javna rasprava-SRP Zlatar
Izveštaj o obavljenom javnom uvidu i javnoj raspravi nacrta uredbe o proglašenju i studiji zaštite SP „Prebreza – paleontološki lokalitet”
I UVODNE NAPOMENE Područje leve i desne obale Gluvog potoka, u dužini od 300 m, na prostoru sela Prebreza kod Blaca, u podnožju južnih obronaka planine Veliki Jastrebac, stavlja se pod zaštitu kao spomenik prirode pod imenom „Prebreza – paleontološki lokalitet” i utvrđuje za zaštićeno prirodno dobro od izuzetnog značaja, odnosno I kategorije (u daljem tekstu: Spomenik prirode „Prebreza – paleontološki lokalitet”).Spomenik prirode „Prebreza – paleontološki lokalitet” stavlja se pod zaštitu da bi se u interesu nauke, obrazovanja i kulture očuvalo nalazište fosilnih ostataka kičmenjaka, odnosno kostiju sisara iz epohe geološke istorije označene kao srednji miocen (starosti 16 – 10 miliona godina), koje predstavlja jedinstveno, bogato i jedno od najvrednijih nalazišta miocenske sisarske faune u ovim oblastima Evrope, koje ujedno i objašnjava tok migracija sisara u doba miocena preko Balkanskog poluostrva i Srbije iz Evrope, Azije i Afrike. U međunarodnoj stručnoj literaturi ovaj lokalitet je označen kao najznačajnije paleontološko nalazište ove starosti (14-15 miliona godina) na Balkanskom poluostrvu usled specifičnosti, raznolikosti, očuvanosti i stepena proučenosti, koje čini 12 do sada istraženih vrsta krupnih sisara među kojima je nekoliko vrsta otkriveno na ovom mestu po prvi put u Evropi a dve fosilne vrste miocenska hijena (Crocuta miocenica) i mocenska preteča gazele (Hipsodontus serbicus) su nove za nauku.Spomenik prirode „Prebreza – paleontološki lokalitet” nalazi se na teritoriji opštine Blace, na delu područja katastarske opštine Prebreza koji je obuhvaćen kat. parc. br. 186 (deo), 513/1 (deo), 515 (deo), 189 (deo), 188 (deo), 187 (deo), 987/1 (deo), 514/2 (deo), 987/2 (deo), 976/1 (deo), 514/3 (deo), 985/2 (deo), 513/2 (deo), 514/4 (deo), 985/1 (deo), 988 (deo), 989 (deo), 514/1 (deo), Ukupna površina zaštićenog područja Spomenika prirode „Prebreza – paleontološki lokalitet” je 0,92 ha, od čega je 0,76 ha u privatnoj svojini, 0,01 ha u državnoj svojini i 0,14 ha u javnoj svojini. Opis granice zaštićenog područja Spomenika prirode „Prebreza – paleontološki lokalitet” sa grafičkim prikazom na kopiji katastarskog plana odštampan je uz ovu uredbu i čini njen sastavni deo. Na području Spomenika prirode „Prebreza – paleontološki lokalitet” utvrđuje se režim zaštiteII stepena u skladu sa zakonom o zaštiti prirode, kojim se osim zabrane radova i aktivnosti koje su kao takve utvrđene članom 35. Zakona o zaštiti prirode. II POSTUPAK OBAVLJANJA JAVNOG UVIDA, JAVNE RASPRAVE I JAVNE PREZENTACIJE Javnim oglasom objavljenim 8. septembra 2025. godine na sajtu Ministarstva zaštite životne sredine, na portalu E-uprave i u dnevnom listu „Novosti” oglašen je javni uvid o Nacrtu uredbe i Studiji zaštite SP „Prebreza – paleontološki lokalitet”. Javni uvid o Nacrtu uredbe o proglašenju i Studiji zaštite Spomenika prirode „Prebreza – paleontološki lokalitet” održana je u trajanju od 20 dana, od 8. septembra 2025. godine do 27. septembra 2025. godine. Nacrt uredbe o proglašenju Spomenika prirode „Prebreza – paleontološki lokalitet” i Studija zaštite sa kartografskom dokumentacijom (u daljem tekstu: dokumenti o zaštiti), koje je na osnovu ovlašćenja shodno čl. 102. i 103. Zakona o zaštiti prirode, izradio Zavod za zaštitu prirode Srbije, Beograd, bili su izloženi na javni uvid svakog radnog dana od 10:00 do 13:00 časova u prostorijama Ministarstva zaštite životne sredine, Beograd, Omladinskih brigada 1, soba 668 i Zavoda za zaštitu prirode Srbije, ul. Japanska 35, 11070 Novi Beograd, na Portalu E -uprave, na sajtu Ministarstva zaštite životne sredine i na sajtu Zavoda za zaštitu prirode Srbije. Fizička i pravna lica su u toku trajanja javnog uvida, zaključno sa 27. septembrom 2025. godine, imala mogućnost da dostave u pisanoj formi primedbe na dokumenta o zaštiti Ministarstvu zaštite životne sredine: – – poštom ili na pisarnicu, sa naznakom SP „Prebreza – paleontološki lokalitet” – Javni uvid o zaštiti; elektronskim putem na e-mail adrese lidija.stevanovic@eko.gov.rs i malisa.mladenovic@eko.gov.rs. Javna rasprava održana je 24. septembra 2025. godine sa početkom u 12:00 časova u prostorijama opštinske uprave opštine Blace, skupštinska sala (1. sprat), ulica Karađorđeva 4. III PRIMEDBE NA NACRT UREDBE O PROGLAŠENJU I STUDIJI ZAŠTITE SP „Prebreza – paleontološki lokalitet” 1. JAVNA RASPRAVA U BLACU (24.9.2025. godine, sa početkom u 12:00 časova u skupštinskoj sali u ulici Karađorđeva 4).Javnoj raspravi su prisustvovali: – predstavnici Ministarstva zaštite životne sredine: Lidija Stevanović, šef Odseka za zaštićena područja, Mališa Mladenović, rukovodilac grupe za geodiverzitet i predeo Odseka za zaštićena područja i Marija Mitrović Stevanović, Odsek za zaštićena područja; – predstavnik Zavoda za zaštitu prirode (ZZPS): Danko Jović, rukovodilac kancelarije u Nišu; – načelnica opštinske uprave Blace, Aleksandra Nikolić; – predstavnici opštinske uprave Blace; – predstavnici JKP „Blace”; – druga zainteresovana fizička i pravna lica. Javnu raspravu otvorila je zamenica predsednika opštine Blace, Suzana Veljović. Prisutnima se zatim obratila Lidija Stevanović upoznajući ih sa temom javne rasprave i zakonskim obavezama predlagača akta o zaštiti, kao i o informacijama o oglašenom javnom uvidu, navodeći da sve zainteresovane strane imaju mogućnost da se u vreme trajanja javnog uvida upoznaju sa dokumentima o zaštiti u prostorijama Ministarstva, Zavoda za zaštitu prirode Srbije, kao i na sajtu Ministarstva zaštite životne sredine i Zavoda za zaštitu prirode Srbije. Danko Jović prezentovao je Studiju o zaštiti, a nakon toga Lidija Stevanović upoznala je prisutne sa sadržajem Nacrta uredbe o proglašenju SP „Prebreza – paleontološki lokalitet”.Tokom trajanja javne rasprave, a nakon prezentacije Studije zaštite i Nacrta uredbe, prisutni su imali mogućnost da postave pitanja, daju primedbe i predloge vezano za Studiju zaštite i Nacrt uredbe. U toku javnog uvida Ministarstvu do održavanja javne rasprave u Blacu nije dostavljena nijedna primedba elektronskim putem.Prisutna fizička lica najviše su bila zainteresovana za precizne granice zaštićenog područja, kao i da li njihove katastarske parcele ulaze u okvir zaštićenog područja.Odgovoreno je da će se informacije dobiti nakon što upute zahteve elektronskim putem ili u pisanoj formi nadležnom Ministarstvu, koje će u saradnji sa Zavodom za zaštitu prirode dati odgovore.Mališa Mladenović ponovio je prisutnima da je rok za dostavu primedbi 27. septembar 2025. godine, kao i da će na sve primedbe koje budu dostavljene u datom roku biti odgovoreno na način na koji su iste dostavljene. Javna rasprava završena je u 13:30 časova. IV PRIMEDBE U POSTUPKU JAVNOG UVIDA U toku javnog uvida, nisu dostavljene primedbe.
Održana javna rasprava za proglašenje SP „Prebreza“
U Blacu je 24. septembra 2025. godine održana javna rasprava o Nacrtu uredbe o proglašenju i studiji zaštite spomenika prirode ,,Prebreza – paleontološki lokalitet“. Javnu raspravu su vodili predstavnici Ministarstva zaštite životne sredine Republike Srbije, a studiju zaštite Spomenik prirode „Prebreza – paleontološki lokalitet“ predstavio je mr Danko Jović, rukovodilac Kancelarije Zavoda za zaštitu prirode Srbije u Nišu. Spomenik prirode „Prebreza – paleontološki lokalitet“ se nalazi u Južnoj Srbiji, ispod južnih obronaka planine Jastrebac, 3 km severozapadno od naselja Blace (u pravcu Kruševca). Oko 50 miliona godina nakon izumiranja dinosaurusa (14 – 15 miliona godina), u epohi geološke istorije označene kao srednji miocen, paleontološko nalazište Prebreza nalazilo se na raskršću puteva tadašnjih kopnenih sisara koji su u potrazi za hranom i boljim životnim uslovima konstantno migrirali preko teritorije današnjeg Balkanskog poluostrva do dalekih kontinenata Azije i Afrike. Kao posledica izdizanja i spuštanja kopna, nivoi nekadašnjih pra mora – Tetisa i Paratetisa menjali su se više puta, što je prouzrokovalo povezivanje kopnenim mostovima tri kontinenta – Evrope, Azije i Afrike. Veliki broj najrazličitijih vrsta, među kojima su najbrojniji bili sisari, koristili su ove kopnene mostove kao migratorne puteve i tokom vremena evoluirali u nove grupe organizama. Brojni fosilni ostaci okamenjenih kostiju, otkrivenih na profilima sa leve i desne strane obale Gluvog potoka na lokalitetu Prebreza, poslužili su kao ogledalo geološke prošlosti i dokaz evolucije i postojanja tadašnjih praistorijskih sisara. Paleontološkom analizom otkopanih fosilnih kostiju utvrđeno je da su u to vreme, pre oko 15 miliona godina, na području nekadašnjeg Balkanskog poluostrva najviše živeli mesožderi (hijene i dr.), kopitari (konji, nosorozi), papkari (svinje, žirafe, goveda), surlaši (mastodon). Otkriveno je i nekoliko novih vrsta koje su prvi put identifikovane u Evropi, kao što su nova vrsta hijene i preteča gazele. U takvim geografskim prilikama, na tlu Balkanskog poluostrva, razvijale su se suptropske šume, a klima je bila bez snažno izraženih smena godišnjih doba. Stanje na lokalitetu, pod čim se podrazumeva brojnost fosilnih ostataka, njihova očuvanost, način taloženja i drugo, omogućava nam izvođenje zaključaka i rešavanje brojnih nedoumica, ne samo o paleoekološkim prilikama na kopnu i u vodi koje su vladale u to vreme, već i o poreklu, načinu života i konačno, tajanstvenom izumiranju ovih praistorijskih sisara. Javni uvid u Nacrt uredbe o proglašenju i studiju zaštite spomenika prirode ,,Prebreza – paleontološki lokalitet“ traje do 27. septembra 2025. godine, do kada pravna i fizička lica mogu dostaviti u pisanoj formi primedbe na dokumenta o zaštiti Ministarstvu zaštite životne sredine: poštom ili na pisarnicu, sa naznakom SP „Prebreza – paleontološki lokalitet” – javni uvid o zaštiti, kao i elektronskim putem na mejl adrese: lidija.stevanovic@eko.gov.rs i malisa.mladenovic@eko.gov.rs
Javni uvid i javna rasprava o Nacrtu uredbe o proglašenju i studiji zaštite SP „Šalinački lug“
Javni uvid o Nacrtu uredbe o proglašenju i studiji zaštite Spomenik prirode „Šalinački lug“ održaće se u periodu od 20 dana, od 8. do 27. septembra. u skladu sa članom 43. Zakona o zaštiti prirode (,,Službeni glasnik RS”, br. 36/09, 88/10, 91/10-ispravka, 14/16, 95/18-dr. zakon i 71/21). Zavod za zaštitu prirode Srbije dostavio je 9. novembra 2022. godine studiju zaštite Spomenika prirode „Šalinački lug” Ministarstvu zaštite životne sredine kao nadležnom organu. Javna rasprava o dokumentima o zaštiti biće održana 18. septembra 2025. godine sa početkom u 11.00 časova u prostorijama gradske uprave Smederevo, skupštinska sala, ulica Omladinska 1.U okviru javne rasprave biće razmatrane primedbe dostavljene tokom javnog uvida. Spomenik prirode „Šalinački lug” nalazi se na teritoriji grada Smedereva. Zaštićeno područje se nalazi u selu Šalinac, u okruženju starog rukavca reke Morave, na udaljenosti od Velike Morave oko 1,5 km i oko 3 km od reke Dunav. Lužnjakova šuma u selu Šalinac je prirodno dobro botaničkog aspekta zbog reprezentativne šumske zajednice, srpsko lužnjakovo – jasenove šume tipa Querco –Fraxinetum serbicum Rud.,odnosno zajednice Querceto – Fraxinetum serbicum Rudski, i čiste zajednice hrasta lužnjaka, koja je na teritoriji Republike Srbije prioritetna za zaštitu. Površina SP „Šalinački lug” iznosi 19 ha 08 a 40 m2. Prema strukturi površina KO Šalinac po vlasništvu, površine u obuhvatu zaštićenog područja su u potpunosti (100%) u državnoj svojini. Na području SP „Šalinački lug” utvrđeni su režimi zaštite II (drugog) i III (trećeg) stepena. Prema Pravilniku o kriterijumima vrednovanja i postupku kategorizacije zaštićenih područja („Službeni glasnik RS”, broj 97/15), SP „Šalinački lug” svrstava se u II kategoriju – zaštićeno područje regionalnog, odnosno velikog značaja. Prema Uredbi o ekološkoj mreži („Službeni glasnik RS”, broj 102/10) područje SP „Šalinački lug” je identifikovano kao područje međunarodne ekološke mreže Emerald u okviru ekološki značajnog područja Republike Srbije pod rednim br. 26 – „Šalinački lug”. Nacrt uredbe o proglašenju Spomenika prirode „Šalinački lug” i studija zaštite sa kartografskom dokumentacijom (u daljem tekstu: dokumenti o zaštiti), koje je na osnovu ovlašćenja shodno čl. 102. i 103. Zakona o zaštiti prirode, izradio Zavod za zaštitu prirode Srbije, Beograd, biće izloženi na javni uvid svakog radnog dana od 10:00 do 13:00 časova u prostorijama Ministarstva zaštite životne sredine, Beograd, Omladinskih brigada 1, soba 668 i Zavoda za zaštitu prirode Srbije, Ul. Japanska 35, 11070 Novi Beograd, na Portalu E-uprave, na sajtu Ministarstva zaštite životne sredine i na sajtu Zavoda za zaštitu prirode Srbije. Fizička i pravna lica mogu u toku trajanja javnog uvida, zaključno sa 27. septembrom 2025. godine, dostaviti u pisanoj formi primedbe na dokumenta o zaštiti Ministarstvu zaštite životne sredine: poštom ili na pisarnicu, sa naznakom SP „Šalinački lug” – Javni uvid o zaštiti, kao i elektronskim putem na e-mail adrese lidija.stevanovic@eko.gov.rs i malisa.mladenovic@eko.gov.rs Nacrt_uredbe_SP_Šalinački_lug Opis_granica_SP_Šalinački_lug_1
Javni uvid i javna rasprava SRP Zlatar
Specijalni rezervat prirode „Zlatar” se nalazi na teritorijama opština: Nova Varoš na površini od 3.013,70 ha (KO Brdo, KO Draževići, KO Drmanovići, KO Miševići i KO Radijevići) i Prijepolje na površini od 4.850,94 ha (KO Aljinovići, KO Biskupići, KO Kosatica, KO Međani, KO Milošev Do, KO Muškovina i KO Pravoševo). Površina Specijalnog rezervata prirode „Zlatar” iznosi 7.864,64 ha, od čega se 4.051,06 ha (51,51%) površine nalazi u državnom, 3.716,70 ha (47,26%) u privatnom, a 96,87 ha (1,23%) u javnom vlasništvu. 1. JAVNI UVID O NACRTU UREDBE O PROGLAŠENJU I STUDIJI ZAŠTITE SPECIJALNOG REZERVATA PRIRODE „ZLATARˮ, ODRŽAĆE SE U TRAJANJU OD 20 DANA, OD 5. DO 24. AVGUSTA 2025. GODINE. Nacrt uredbe o proglašenju Specijalnog rezervata prirode „Zlatar” i Studija zaštite sa kartografskom dokumentacijom (u daljem tekstu: dokumenti o zaštiti), koju je na osnovu ovlašćenja shodno čl. 102. i 103. Zakona o zaštiti prirode izradio Zavod za zaštitu prirode Srbije, Beograd, biće izloženi na javni uvid svakog radnog dana od 1000 do 1300 časova u prostorijama Ministarstva zaštite životne sredine, Beograd, Omladinskih brigada 1, soba 668 i Zavoda za zaštitu prirode Srbije, Beograd, Japanska 35, kao i na sajtu Ministarstva zaštite životne sredine i Zavoda za zaštitu prirode Srbije. Fizička i pravna lica mogu u toku trajanja javnog uvida, zaključno sa 24. avgustom 2025. godine, dostaviti u pisanoj formi primedbe na dokumenta o zaštiti Ministarstvu zaštite životne sredine: 2. JAVNA RASPRAVA O DOKUMENTIMA O ZAŠTITI održaće se u sledećim terminima: 14. avgusta 2025. godine 15. avgusta 2025. godine U okviru javne rasprave biće razmatrane primedbe dostavljene tokom javnog uvida. Javnu raspravu vodi komisija koju obrazuje Ministarstvo zaštite životne sredine. U javnoj raspravi učestvuju fizička lica i predstavnici pravnih lica koji su podneli primedbe u pisanom obliku u toku trajanja javnog uvida, koji usmeno mogu obrazložiti podnete primedbe. O svakoj podnetoj primedbi obrađivač dokumenata o zaštiti javno iznosi svoj stav. 3. IZVEŠTAJ O IZVRŠENOM JAVNOM UVIDU I JAVNOJ RASPRAVI biće objavljen na internet stranici Ministarstva zaštite životne sredine i Zavoda za zaštitu prirode Srbije. Nacrt_uredbe_o_proglašenju_SRP_Zlatar Opis_granica_SRP_Zlatar SRP_Zlatar_karta_Uredba
Javni uvid i javna rasprava PIO planina Jelica
Predeo izuzetnih odlika „Planina Jelica”, nalazi se na teritoriji gradova Čačka na površini od 3.653,47 ha (KO Atenica, Banjica, Brezovica, Ježevica, Loznica, Petnica, Premeća, Rajac i Trnava) i Kraljevo na površini od 432,38 ha (KO Lazac) i opštine Lučani na površini od 2.110,39 ha (KO Goračići, Grab, Guberevci, Kaona, Milatovići i Vlasteljice). Površina Predela izuzetnih odlika „Planina Jelica” iznosi 6.196,24 ha, od čega je u državnoj svojini 2.718,96 ha (43,88 %), u privatnoj svojini 2.787,73 ha (44,99 %), u javnoj svojini 139,70 ha (2,25 %), u crkvenoj svojini 30,82 ha (0,50 %) i u drugim oblicima svojine 519,03 ha (8,38 %). 1. JAVNI UVID O NACRTU UREDBE O PROGLAŠENJU I STUDIJI ZAŠTITE PREDELA IZUZETNIH ODLIKA „PLANINA JELICAˮ, ODRŽAĆE SE U TRAJANJU OD 20 DANA, OD 27. NOVEMBRA DO 16. DECEMBRA 2024. GODINE. Nacrt uredbe o proglašenju Predela izuzetnih odlika „Planina Jelicaˮ i Studija zaštite sa kartografskom dokumentacijom (u daljem tekstu: dokumenti o zaštiti), koju je na osnovu ovlašćenja shodno čl. 102. i 103. Zakona o zaštiti prirode izradio Zavod za zaštitu prirode Srbije, Beograd, biće izloženi na javni uvid svakog radnog dana od 1000 do 1300 časova u prostorijama Ministarstva zaštite životne sredine, Beograd, Omladinskih brigada 1, soba 668 i Zavoda za zaštitu prirode Srbije, Beograd, Japanska 35, kao i na sajtu Ministarstva zaštite životne sredine i Zavoda za zaštitu prirode Srbije. Fizička i pravna lica mogu u toku trajanja javnog uvida, zaključno sa 16. decembrom 2024. godine, dostaviti u pisanoj formi primedbe na dokumenta o zaštiti Ministarstvu zaštite životne sredine: 2. JAVNA RASPRAVA O DOKUMENTIMA O ZAŠTITI održaće se u sledećim terminima: 9. decembra 2024. godine 10. decembra 2024. godine U okviru javne rasprave biće razmatrane primedbe dostavljene tokom javnog uvida. Javnu raspravu vodi komisija koju obrazuje Ministarstvo zaštite životne sredine. U javnoj raspravi učestvuju fizička lica i predstavnici pravnih lica koji su podneli primedbe u pisanom obliku u toku trajanja javnog uvida, koji usmeno mogu obrazložiti podnete primedbe. O svakoj podnetoj primedbi obrađivač dokumenata o zaštiti javno iznosi svoj stav. 3. IZVEŠTAJ O IZVRŠENOM JAVNOM UVIDU I JAVNOJ RASPRAVI biće objavljen na internet stranici Ministarstva zaštite životne sredine i Zavoda za zaštitu prirode Srbije. Nacrt_uredbe_o_proglašenju_PIO_Planina_Jelica Opis_granica_PIO_Planina_Jelica PIO_Planina_Jelica_karta_Uredba
Javni uvid i javna rasprava o nacrtu uredbe o proglašenju i studiji zaštite SP „Kanjon Vučjanske reke”
Kanjon Vučjanske reke se nalazi na jugu Srbije u okviru zapadnog dela Južnomoravskog Pomoravlja. Predeo kanjona je na severnoj padini planine Kukavice, na kontaktu planinske padine i supodine Leskovačkog polja, odnosno Leskovačke kotline. Najbliže naselje kanjonu je varošica Vučje, smeštena na obalama Vučjanske reke, ispod kanjona, odnosno na njegovom dodiru sa ravnicom Leskovačkog polja. Najbliži gradski i regionalni centar je grad Leskovac. Kanjon Vučjanske reke jedan je od najlepših kanjona Srbije. Veći deo područja je potpuno nepristupačan, bez značajnih oblika uređenja prostora, što predstavlja pravu retkost u Srbiji, imajući u vidu njegovu atraktivnost. Strme padine oko Vučjanske reke su izuzetno raznovrsne geomorfološkim, geološkim, florističkim i faunističkim obeležjima, ali i kulturnom baštininom, što ispunjava sve kriterijume za zaštitu u vidu spomenika prirode. Utvrđenje Skobaljić grad ili Zelen grad (korišćen u periodu od 10. do 15. veka), smešteno na mestu nastanka kanjona, ukazuje da je prostor u istoriji imao i veliki značaj u zaštiti lokalnog stanovništa. Sinergija estetike prirode predela i kulturnog nasleđa daje poseban pečat ovom mestu. Kako su geomorfološke i hidrološke odlike i kvaliteti izuzetno raznovrsni, izdvajanje režima stroge zaštite (I stepena) se smatralo neophodnim kako bi se najvrednije hidrogeološko nasleđe očuvalo u prirodnom stanju. U drugom režimu zaštite su padine kanjona koje su sa delimično izmenjenim prirodnim vrednostima. Izdvajanje prostora u režim zaštite trećeg stepena je izvršeno za delove područja koji su stvorenim vrednostima pretrpeli velike izmene. U šumskom fondu na području kanjona Vučjanske reke prisutne su 52 drvenaste i žbunaste vrste, od kojih je 10 u kategoriji retkih, endemičnih, reliktnih i ugroženih: brekinja – Sorbus torminalis, poljski brest – Ulmus minor, breza – Betula pendula, brdski brest – Ulmus montana, divlja kruška – Pyrus pyraster, divlja jabuka – Malus silvestris, divlja trešnja – Prunus avium, jasika – Populus tremula, jarebika – Sorbus aucuparia i beli jasen – Fraxinus excelsior. Na području je evidentiran ukupno 161 biljni takson. S druge strane, prostor obiluje vrstama koje su značajne sa ekonomskog i ekološkog aspekta, zbog čega uživaju zaštitu na teritoriji Republike Srbije u skladu sa nacionalnom zakonskom regulativom. Najznačajnije biljne vrste su radićolisni šeboj (Erysimum crepidifolium), kostrika (Ruscus aculeatus), sremuš (Allium ursinum), plućnjak (Pulmonaria officinalis) i vilina kosica (Cyclamen hederifolium subsp. hederifolium). Osnovnu ihtiološku vrednost čini potočna pastrmka(Salmo trutta), riblja vrsta koja naseljava isključivo čiste i kiseonikom bogate vodotoke. U Vučjanskoj reci takođe žive i potočna mrena(Barbus balcanicus) i klen (Squalius cephalus). I pored činjenice da je Vučjanska reka u kanjonu većim brojem vodopada prirodno podeljena na više segmenata, kao i da postoji više betonskih pregrada vodotoka u nizvodnom delu van zaštite, veoma je značajno da su riblje vrste prisutne u celom toku Vučjanske reke kroz zaštićeno područje. Potočna mrena (Barbus balcanicus) predstavlja i međunarodno značajnu vrstu. Na prostoru kanjona Vučjanske reke zabeleženo je ukupno 11 vrsta vodozemaca i 9 vrsta gmizavaca. Od tog broja, 10 vrsta vodozemaca je strogo zaštićeno: šareni daždevnjak (Salamandra salamandra), planinski mrmoljak (Ichtyosauria alpestris), obični mrmoljak (Lissotriton vulgaris), makedonski mrmoljak (Triturus macedonicus), žutotrbi mukač (Bombina variegata), šumska krastača (Bufo bufo), zelena krastača (Pseudepidalea viridis), šumska žaba (Rana dalmatina), žaba travnjača (Rana temporaria) i grčka žaba (Rana graeca). Međunarodno je značajna samo jedna vrsta vodozemaca i to žutotrbi mukač (Bombina variegata), koji se nalazi na dodatku II Direktive o staništima. Od zabeleženog broja gmizavaca, eskalapov smuk (Zamenis longissimus), stepski smuk (Dolichophis caspius), ribarica (Natrix tesselata) i belouška (Natrix natrix) imaju status strogo zaštićenih vrsta. Fauna ptica je predstavljena sa 60 vrsta, od kojih je 53 strogo zaštićeno. Najznačajnije vrste su retke, ugrožene i nacionalno i međunarodno značajne vrste kao što su: zmijar (Circaetus gallicus), crna žuna (Dryocopus martius), bela roda (Ciconia ciconia), sivi soko (Falco peregrinus), siva žuna (Picus canus) i šumska ševa (Lullula arborea). Kuriozitet područja je prisustvo daurske (Cecropis daurica), gorske (Ptyonoprogne rupestris), gradske (Delichon urbica) i seoske laste (Hirundo rupestris), od ukupno 5 registrovanih vrsta iz ove grupe u Srbiji. Spomenik prirode „Kanjon Vučjanske reke” obuhvata površinu od 49ha 33a 38m2 od čega je u režimu zaštite I stepena 2ha 97a 76m2 (6,04%), u režimu zaštite II stepena 30ha 98a 71m2 (62,81%) i u režimu zaštite III stepena 15ha 36a 91m2 (31,15%). Prema Pravilniku o kriterijumima vrednovanja i postupku kategorizacije zaštićenih područja („Službeni glasnik RS”, broj 97/15), Spomenik prirode „Kanjon Vučjanske reke” svrstava se u II kategoriju – zaštićeno područje pokrajinskog/regionalnog odnosno velikog značaja. Da bi se zaštitile temeljne vrednosti, osim zabrana i ograničenja propisanih odredbama Zakona o zaštiti prirode i Uredbom o režimima zaštite, na prostoru režima I (prvog), II (drugog) i III (trećeg) stepena zaštite sprovode se i specifične mere koje se ogledaju kroz određene zabrane i ograničenja. U prvom režimu zaštite se nalazi lokalitet „Slapovi i vodopadi Vučjanske reke” koji obuhvata korito Vučjanske reke na delu nizvodno od vodozahvata za malu hidroelektranu „Vučje” do Pešinog vira u okviru sistema Đokinih virova. Režim zaštite I stepena zabranjuje korišćenje prirodnih resursa, izgradnju objekata i bilo kakve radove. Režim zaštite I stepena ograničava radove i aktivnosti na: Drugi stepen zaštite na području kanjona Vučjanske reke obuhvata jedan lokalitet „Kanjonske padine”, koji je predstavljen kanjonskim/dolinskim stranama reke i obuhvata najveći deo prirodnog dobra. Na prostoru režima II (drugog) stepena zaštite, osim zabrana definisanih članom 35. Zakona o zaštiti prirode („Službeni glasnik RS”, br. 36/2009, 88/2010, 91/2010 – ispravka, 14/2016, 95/2018 – dr. zakon i 71/2021). Zabranjuje se: Ograničava se na: Lokaliteti sa ustanovljenim režimom zaštite III (trećeg) stepena su: Lokalitet Prostor oko male hidroelektrane „Vučje”, obuhvata deo kanjona Vučjanske reke značajno izmenjen antropogenom delatnošću, u smislu da je uz rečno korito izgrađena mašinska zgrada male hidroelektrane „Vučje” i hotel „Orlovo gnezdo”. Urađeni su bočni kameni zidovi i više pregrada u koritu sa antierozionim branama i branama sa tablastom ustavom. Predeono i morfološki, lokalitet je sastavni deo kanjona i direktno i indirektno je povezan sa celinom i može uticati na prirodne procese u kanjonu zbog čega je ušao u obuhvat zaštite. Lokalitet „Skobaljić grad” obuhvata deo kanjona Vučjanske reke na levoj, zapadnoj strani kanjona, uglavnom po lokalnom razvođu gde je i arheološki lokalitet „Skobaljić grad”, a južno od arheološkog lokaliteta i korita bezimenog potoka, koji se visećim ušćem po sistemu slapova spaja sa kanjonom. Najatraktivniji deo lokaliteta je svakako „Skobaljić grad”, koji se