I UVODNE NAPOMENE
Područje leve i desne obale Gluvog potoka, u dužini od 300 m, na prostoru sela Prebreza kod Blaca, u podnožju južnih obronaka planine Veliki Jastrebac, stavlja se pod zaštitu kao spomenik prirode pod imenom „Prebreza – paleontološki lokalitet” i utvrđuje za zaštićeno prirodno dobro od izuzetnog značaja, odnosno I kategorije (u daljem tekstu: Spomenik prirode „Prebreza – paleontološki lokalitet”).
Spomenik prirode „Prebreza – paleontološki lokalitet” stavlja se pod zaštitu da bi se u interesu nauke, obrazovanja i kulture očuvalo nalazište fosilnih ostataka kičmenjaka, odnosno kostiju sisara iz epohe geološke istorije označene kao srednji miocen (starosti 16 – 10 miliona godina), koje predstavlja jedinstveno, bogato i jedno od najvrednijih nalazišta miocenske sisarske faune u ovim oblastima Evrope, koje ujedno i objašnjava tok migracija sisara u doba miocena preko Balkanskog poluostrva i Srbije iz Evrope, Azije i Afrike. U međunarodnoj stručnoj literaturi ovaj lokalitet je označen kao najznačajnije paleontološko nalazište ove starosti (14-15 miliona godina) na Balkanskom poluostrvu usled specifičnosti, raznolikosti, očuvanosti i stepena proučenosti, koje čini 12 do sada istraženih vrsta krupnih sisara među kojima je nekoliko vrsta otkriveno na ovom mestu po prvi put u Evropi a dve fosilne vrste miocenska hijena (Crocuta miocenica) i mocenska preteča gazele (Hipsodontus serbicus) su nove za nauku.
Spomenik prirode „Prebreza – paleontološki lokalitet” nalazi se na teritoriji opštine Blace, na delu područja katastarske opštine Prebreza koji je obuhvaćen kat. parc. br. 186 (deo), 513/1 (deo), 515 (deo), 189 (deo), 188 (deo), 187 (deo), 987/1 (deo), 514/2 (deo), 987/2 (deo), 976/1 (deo), 514/3 (deo), 985/2 (deo), 513/2 (deo), 514/4 (deo), 985/1 (deo), 988 (deo), 989 (deo), 514/1 (deo), Ukupna površina zaštićenog područja Spomenika prirode „Prebreza – paleontološki lokalitet” je 0,92 ha, od čega je 0,76 ha u privatnoj svojini, 0,01 ha u državnoj svojini i 0,14 ha u javnoj svojini. Opis granice zaštićenog područja Spomenika prirode „Prebreza – paleontološki lokalitet” sa grafičkim prikazom na kopiji katastarskog plana odštampan je uz ovu uredbu i čini njen sastavni deo. Na području Spomenika prirode „Prebreza – paleontološki lokalitet” utvrđuje se režim zaštite
II stepena u skladu sa zakonom o zaštiti prirode, kojim se osim zabrane radova i aktivnosti koje su kao takve utvrđene članom 35. Zakona o zaštiti prirode.
II POSTUPAK OBAVLJANJA JAVNOG UVIDA, JAVNE RASPRAVE I JAVNE PREZENTACIJE
Javnim oglasom objavljenim 8. septembra 2025. godine na sajtu Ministarstva zaštite životne sredine, na portalu E-uprave i u dnevnom listu „Novosti” oglašen je javni uvid o Nacrtu uredbe i Studiji zaštite SP „Prebreza – paleontološki lokalitet”. Javni uvid o Nacrtu uredbe o proglašenju i Studiji zaštite Spomenika prirode „Prebreza – paleontološki lokalitet” održana je u trajanju od 20 dana, od 8. septembra 2025. godine do 27. septembra 2025. godine. Nacrt uredbe o proglašenju Spomenika prirode „Prebreza – paleontološki lokalitet” i Studija zaštite sa kartografskom dokumentacijom (u daljem tekstu: dokumenti o zaštiti), koje je na osnovu ovlašćenja shodno čl. 102. i 103. Zakona o zaštiti prirode, izradio Zavod za zaštitu prirode Srbije, Beograd, bili su izloženi na javni uvid svakog radnog dana od 10:00 do 13:00 časova u prostorijama Ministarstva zaštite životne sredine, Beograd, Omladinskih brigada 1, soba 668 i Zavoda za zaštitu prirode Srbije, ul. Japanska 35, 11070 Novi Beograd, na Portalu E -uprave, na sajtu Ministarstva zaštite životne sredine i na sajtu Zavoda za zaštitu prirode Srbije. Fizička i pravna lica su u toku trajanja javnog uvida, zaključno sa 27. septembrom 2025. godine, imala mogućnost da dostave u pisanoj formi primedbe na dokumenta o zaštiti Ministarstvu zaštite životne sredine: – – poštom ili na pisarnicu, sa naznakom SP „Prebreza – paleontološki lokalitet” – Javni uvid o zaštiti; elektronskim putem na e-mail adrese lidija.stevanovic@eko.gov.rs i malisa.mladenovic@eko.gov.rs. Javna rasprava održana je 24. septembra 2025. godine sa početkom u 12:00 časova u prostorijama opštinske uprave opštine Blace, skupštinska sala (1. sprat), ulica Karađorđeva 4.
III PRIMEDBE NA NACRT UREDBE O PROGLAŠENJU I STUDIJI ZAŠTITE SP „Prebreza – paleontološki lokalitet”
1. JAVNA RASPRAVA U BLACU (24.9.2025. godine, sa početkom u 12:00 časova u skupštinskoj sali u ulici Karađorđeva 4).
Javnoj raspravi su prisustvovali: – predstavnici Ministarstva zaštite životne sredine: Lidija Stevanović, šef Odseka za zaštićena područja, Mališa Mladenović, rukovodilac grupe za geodiverzitet i predeo Odseka za zaštićena područja i Marija Mitrović Stevanović, Odsek za zaštićena područja; – predstavnik Zavoda za zaštitu prirode (ZZPS): Danko Jović, rukovodilac kancelarije u Nišu; – načelnica opštinske uprave Blace, Aleksandra Nikolić; – predstavnici opštinske uprave Blace; – predstavnici JKP „Blace”; – druga zainteresovana fizička i pravna lica.
Javnu raspravu otvorila je zamenica predsednika opštine Blace, Suzana Veljović. Prisutnima se zatim obratila Lidija Stevanović upoznajući ih sa temom javne rasprave i zakonskim obavezama predlagača akta o zaštiti, kao i o informacijama o oglašenom javnom uvidu, navodeći da sve zainteresovane strane imaju mogućnost da se u vreme trajanja javnog uvida upoznaju sa dokumentima o zaštiti u prostorijama Ministarstva, Zavoda za zaštitu prirode Srbije, kao i na sajtu Ministarstva zaštite životne sredine i Zavoda za zaštitu prirode Srbije.
Danko Jović prezentovao je Studiju o zaštiti, a nakon toga Lidija Stevanović upoznala je prisutne sa sadržajem Nacrta uredbe o proglašenju SP „Prebreza – paleontološki lokalitet”.
Tokom trajanja javne rasprave, a nakon prezentacije Studije zaštite i Nacrta uredbe, prisutni su imali mogućnost da postave pitanja, daju primedbe i predloge vezano za Studiju zaštite i Nacrt uredbe. U toku javnog uvida Ministarstvu do održavanja javne rasprave u Blacu nije dostavljena nijedna primedba elektronskim putem.
Prisutna fizička lica najviše su bila zainteresovana za precizne granice zaštićenog područja, kao i da li njihove katastarske parcele ulaze u okvir zaštićenog područja.
Odgovoreno je da će se informacije dobiti nakon što upute zahteve elektronskim putem ili u pisanoj formi nadležnom Ministarstvu, koje će u saradnji sa Zavodom za zaštitu prirode dati odgovore.
Mališa Mladenović ponovio je prisutnima da je rok za dostavu primedbi 27. septembar 2025. godine, kao i da će na sve primedbe koje budu dostavljene u datom roku biti odgovoreno na način na koji su iste dostavljene. Javna rasprava završena je u 13:30 časova.
IV PRIMEDBE U POSTUPKU JAVNOG UVIDA
U toku javnog uvida, nisu dostavljene primedbe.
