Zaštita prirode predstavlja niz mera i aktivnosti sa ciljem da se prirodni ekosistemi u najvećoj mogućoj meri zaštite od najčešće negativnog čovekovog delovanja izazvanog društvenim razvojem koji je neusaglašen sa raspoloživim prirodnim resursima.

Zavod za zaštitu prirode Srbije ima ključnu ulogu u očuvanju prirodnog bogatstva naše zemlje. Naša misija obuhvata sveobuhvatan pristup zaštiti biodiverziteta, praćenju i istraživanju prirodnih resursa, kao i implementaciji mera zaštite na teritoriji Srbije.

Zavod se bavi različitim delatnostima, među kojima su:

1) prikupljanje i obradu podataka o prirodi i prirodnim vrednostima;

2) praćenje stanja i ocenu očuvanosti prirode i stepena ugroženosti objekata geonasleđa, divljih vrsta i njihovih staništa, stanišnih tipova, ekosistema, ekološki značajnih područja, zaštićenih područja, ekoloških koridora, ekološke mreže i predela;

3) izradu studija zaštite kojima se utvrđuju vrednosti područja predloženih za zaštitu i način upravljanja tim područjima sa predlogom akta o zaštiti područja, predlogom akta o prestanku zaštite područja, izradu predloga za prethodnu zaštitu područja; učestvovanje u postupku javnog uvida radi proglašavanja zaštićenih prirodnih dobara;

4) izdavanje uslova za radove na zaštićenim prirodnim dobrima;

5) izdavanje mišljenja na plan upravljanja zaštićenog područja;

6) vršenje stručnog nadzora na zaštićenim prirodnim dobrima sa predlogom mera;

7) pružanje stručne pomoći upravljačima zaštićenih prirodnih dobara, organima lokalne samouprave,

udruženjima građana, grupama građana i fizičkim licima na zaštiti prirode, predela i prirodnih dobara;

8) izdavanje akta o uslovima i merama zaštite prirode na zaštićenom području;

9) davanje mišljenja da projekti, radovi i aktivnosti ne mogu imati značajan uticaj na integritet ekološki značajnog područja sa stanovišta ciljeva zaštite;

10) učešće u procesu izbora upravljača zaštićenih dobara;

11) učešće u postupku utvrđivanja kompenzacijskih mera;

12) utvrđivanje uslova i mera zaštite prirode i prirodnih vrednosti u postupku izrade i sprovođenja prostornih i urbanističkih planova, projektne dokumentacije, osnova (šumskih, lovnih, ribolovnih, vodoprivrednih i dr.), programa i strategija u svim delatnostima koje utiču na prirodu;

13) obavljanje stručnih poslova u postupku izrade ocene prihvatljivosti radova i aktivnosti u prirodi, pripremanja i sprovođenja projekata i programa na zaštićenom području;

14) predlaganje obima i sadržaja studija izvodljivosti i procene uticaja na životnu sredinu u postupku reintrodukcije i naseljavanja divljih vrsta u slobodnu prirodu;

15) vođenje evidencije o načinu i obimu korišćenja, kao i faktorima ugrožavanja zaštićenih i strogo zaštićenih divljih vrsta radi utvrđivanja i praćenja stanja njihovih populacija;

16) priprema Izveštaj o stanju prirode u Republici Srbiji, u saradnji sa Pokrajinskim zavodom za zaštitu prirode i drugim stručnim i naučnim institucijama;

17) organizovanje i realizacija obrazovnih programa i promotivnih aktivnosti u zaštiti prirode i jačanje svesti javnosti za zaštitu prirode i održivi razvoj;

18) učešće u sprovođenju ratifikovanih međunarodnih ugovora o zaštiti prirode;

19) inventarizaciju pojedinačnih elemenata geološke, biološke i predeone raznovrsnosti sa statističkim analizama i izveštajima o njihovom stanju;

20) vođenje baze podataka u oblasti zaštite prirode kao dela jedinstvenog informacionog sistema Agencije za zaštitu životne sredine;

21) vođenje registra zaštićenih prirodnih dobara i drugih podataka od značaja za zaštitu prirode;

22) obaveštavanje javnosti o prirodnim vrednostima, zaštiti prirode, njenoj ugroženosti, faktorima i posledicama ugrožavanja;

23) izdavanje naučno-stručnih publikacija, monografija, postera i drugih štampanih materijala iz oblasti zaštite prirode;

24) upravne i druge poslove koji se kao javna ovlašćenja poveravaju Zavodu;

25) obavljanje i drugih poslova utvrđenih zakonom i statutom.